Leerteams
Leerteams zijn de basis als je een school wilt organiseren als een professionele leergemeenschap. In een leerteam werken leraren niet vrijblijvend samen, maar nemen zij collectieve verantwoordelijkheid voor het leren van alle leerlingen. Ze onderzoeken wat leerlingen moeten leren, hoe ze dat het beste aanleren, hoe ze weten of het geleerd is en wat ze doen als leerlingen extra ondersteuning of verdieping nodig hebben. Zo wordt samenwerking geen overlegstructuur, maar een cyclische manier om onderwijs evidence-informed te verbeteren.
Hier linken we naar subthema's
Wat zijn leerteams
-
1
De plek waar leraren samen verbeteren
Een leerteam is een vaste groep leraren die regelmatig samenkomt om het onderwijs te verbeteren (Dufour). Het team wisselt niet alleen ervaringen uit, maar werkt onderzoeksmatig aan betere onderwijskwaliteit en leerresultaten.
Door de school als professionele leergemeenschap in te richten, krijgen leraren in leerteams de tijd en ruimte om gezamenlijk te werken aan beter onderwijs.
-
2
Werken vanuit gedeelde verantwoordelijkheid
In een goed leerteam staat niet de individuele klas centraal, maar het leren van alle leerlingen. Leraren werken niet geïsoleerd, maar nemen samen verantwoordelijkheid voor curriculum, didactiek, ondersteuning, toetsing en resultaten. Zo wordt goed onderwijs een gezamenlijke opdracht.
-
3
Vijf vragen als vaste cyclus
Leerteams werken cyclisch met richtinggevende vragen: wat moeten leerlingen leren, hoe leren we dit aan, hoe weten we of het geleerd is, wat doen we als het nog niet geleerd is en wat doen we als leerlingen het al beheersen? Die vragen zorgen voor focus. Ze verbinden curriculum, didactiek, toetsing en interventies.
-
4
Evidence-informed verbeteren
Leerteams onderzoeken problemen in de praktijk en vertalen inzichten naar interventies in de dagelijkse les. Daarbij worden tradities en bestaande werkwijzen kritisch afgewogen tegen wat aannemelijk werkt. Zo ontstaat verbetering die niet op gevoel alleen rust, maar op kennis, data en professionele reflectie.
-
5
De leerteamvoorzitter geeft richting
Een leerteam heeft sturing nodig. De leerteamvoorzitter houdt overzicht, verbindt het leerteam met het MT, vraagt en geeft feedback en ondersteunt collega’s waar nodig. Dit is geen traditionele vergadervoorzitter, maar een leraar met leiderschap in een platte organisatie.
-
6
Advies uit leerteams verbinden aan schoolontwikkeling
Leerteams adviseren over waardevolle inzichten over curriculum, didactiek, toetsing en leerlingleren. Die kennis blijft nietbinnen het leerteam, maar is systematisch verbonden met de ontwikkeling van de hele school. Daarvoor is een onderwijskundig geleide structuur nodig waarin leraren, kwaliteitscoördinatoren en schoolleiding samen koers houden. Zo wordt de expertise uit de praktijk benut voor schoolbrede verbetering.
Waarom zijn leerteams van belang?
-
1
Nederland zoekt naar manieren om beter onderwijs te organiseren
De druk op onderwijskwaliteit, basisvaardigheden en kansengelijkheid is groot. Scholen hebben daarom meer nodig dan losse projecten of tijdelijke verbeterplannen. Leerteams helpen om onderwijsverbetering structureel te organiseren. Ze brengen de aandacht terug naar de dagelijkse lespraktijk.
-
2
De leraar is de schakel naar echte verandering
Onderwijs verandert niet vooral op papier, maar in de klas. Leraren bepalen dagelijks hoe curriculum, instructie, oefening en feedback vorm krijgen. Leerteams geven leraren tijd en ruimte om die keuzes samen te onderzoeken en verbeteren. Zo wordt de leraar mede-ontwikkelaar van beter onderwijs.
-
3
Overleg wordt gericht op leren van leerlingen
Veel scholen kennen vergaderingen, werkgroepen en studiedagen. Maar praten over onderwijs leidt niet vanzelf tot beter leren. Leerteams werken met concrete vragen: wat moeten leerlingen leren, hoe leren we dit aan en hoe weten we of het lukt? Zo wordt samenwerking doelgericht en cyclisch.
-
4
Scholen hebben focus en samenhang nodig
Door personeelstekorten, werkdruk en vele onderwijsopgaven raakt energie snel versnipperd. Leerteams helpen om prioriteiten scherp te houden. De focus blijft liggen op curriculum, didactiek, toetsing en leerlingleren. Daardoor wordt schoolontwikkeling minder los en meer samenhangend.
-
5
Duurzame verandering vraagt gedeeld leiderschap
Leerteams werken sterker wanneer leraren verantwoordelijkheid nemen voor richting, kwaliteit en borging. De leerteamvoorzitter speelt daarin een belangrijke rol, maar staat niet alleen. Ook kwaliteitscoördinatoren en schoolleiding zijn nodig om de adviezen uit leerteams te verbinden aan schoolbrede keuzes. Zo wordt leiderschap gedeeld én onderwijskundig gericht.
-
6
Adviezen uit leerteams moet schoolbreed doorwerken
In leerteams ontstaat waardevolle kennis over wat leerlingen nodig hebben en wat werkt in de lespraktijk. Die kennis mag niet lokaal blijven hangen. Scholen hebben een duidelijke structuur nodig waarin inzichten worden opgehaald, gedeeld en benut voor de ontwikkeling van de hele school. Zo dragen leerteams bij aan gezamenlijke koers en duurzame onderwijskwaliteit.
Meer over dit thema
Interview over leerteams
In dit interview vertelt voormalig docent en leerteam voorzitter Yaëlle van de Stolpe (Drie Koningenschool) over haar ervaringen en inzichten van het werken in leerteams. Waar loop je tegen aan, wat is moeilijk, maar wat levert het vooral ook op?
Bekijk de video hier
Tjipcast
In deze podcast staat OBS de Fonkel centraal in Tilburg. We praten over het functioneren van deze school met onderwijsdirecteur Marcel Huijgens en leerkracht Max van den Berg. Ze werken vanuit het gedachtegoed van High Performance Onderwijs. Het doel van het team is helder: gelijke kansen voor iedere leerling. De school heeft een enorme sprong gemaakt in de afgelopen jaren. Ondanks de onderwijsuitdagingen in de wijk waar de school staat. Denk dan bijvoorbeeld aan taalachterstand. Marcel en Max vertellen over hun aanpak, visie en methodiek.
Beluister de Tjipcast hier
Hoe leren schoolleiders in een stichting
In deze aflevering de vraag hoe schoolleiders binnen een stichting effectief kunnen samenwerken aan curriculumontwikkeling en verbetering. We brengen in kaart hoe schoolleiders in één bestuur, ondanks verschillende onderwijspraktijken, gericht aan een gemeenschappelijke visie en werkwijze kunnen bouwen. W We duiken in onderwerpen zoals de professionele leergemeenschap, de rol van collective teacher efficacy, evidence-informed onderwijs en de rol die schoolleiders spelen in het bevorderen van een lerende organisatie.
Beluister de podcast hierOpleidingen bij dit thema
Leerteamvoorzitter
Een programma voor leraren over het leidinggeven aan – en voorzitten van leerteams.
Leerteamvoorzitter Gevorderd
Tijdens dit programma wordt er dieper ingegaan op de werkwijze in een leerteam, de communicatie binnen het leerteam en het werken in de PLG.
Bouwstenen voor PLGs en leerteams
Een verdiepingsdag voor iedereen die in of met leerteams werkt. We analyseren, reflecteren en versterken het functioneren van jouw PLG. Praktisch, diepgaand en direct toepasbaar.
De school als Professionele Leergemeenschap
De school als PLG is een professionaliserings- en veranderprogramma voor scholen om te gaan werken als Professionele leergemeenschap.
High Performing Schools
Een uniek en effectief veranderprogramma om schoolontwikkeling samenhangend en duurzaam te realiseren. Waar álle leerlingen maximaal leren en minimumdoelen worden bereikt.
Het IKC als PLG
Ontwikkel een écht Integraal Kindcentrum (IKC) met onderwijs en opvang in één visie. Leer hoe je een PLG opbouwt en duurzame schoolontwikkeling realiseert.
Alle opleidingen geheel evidence-informed
NVAO-erkende opleider
Beoordeeld met 8,3
