Besturen met Meerwaarde

Introductie

Onderwijsbestuur is een balansoefening. De bestuurder draagt verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van onderwijs maar werkt met autonome, moeilijk aanstuurbare onderwijsprofessionals; oriënteert zich lokaal maar legt nationaal verantwoording af; en bouwt aan een sterke besturing zodat de organisatie zo zelfstandig mogelijk kan opereren, maar moet juist de persoon-bestuurder inzetten om dat te bereiken. Bovendien hebben allerhande gebeurtenissen het vertrouwen van de samenleving in de bestuurder en toezichthouder aan het wankelen gebracht. Modern onderwijsbestuur vraagt om steeds meer transparantie en integriteit om het vertrouwen weer te herstellen. Tussen deze conflicterende en hooggespannen verwachtingen evenwicht vinden vraagt van de bestuurder een sterke visie op onderwijs en onderwijsbestuur.

Besturen met Meerwaarde is er voor bestuurders die hun visie op onderwijsbestuur willen versterken. Onder leiding van (inter)nationale topsprekers op het gebied van onderwijswetenschap, veranderkunde en leiderschap werk je in vijf dagen tijd naar een complete visie op onderwijsbestuur toe, en leg je de basis voor duurzame schoolontwikkeling binnen jouw organisatie. 

Afronding van de leergang geeft toegang tot een netwerk van bestuurders uit heel Nederland. Een unieke samenwerking tussen Academica en ambitieuze onderwijsbesturen die vanuit een gedeelde visie verantwoordelijkheid nemen voor het leren van al hun leerlingen.

Besturen met Meerwaarde staat niet op zichzelf. De leergang loopt parallel aan Bouwen aan Sterke Onderwijskwaliteit, een leergang voor medewerkers Onderwijs & Kwaliteit. In de ochtend verdiep je samen in dezelfde actuele, evidence-informed thema’s rond onderwijskwaliteit, sturing en duurzame ontwikkeling, waarna in de middag ieder vanuit de eigen rol werkt aan de doorvertaling naar de eigen praktijk. Juist die parallelle opzet versterkt de samenwerking tussen bestuur en staf: waar bestuurders werken aan koers, leiderschap en strategische keuzes, werken medewerkers Onderwijs & Kwaliteit aan het zichtbaar maken, duiden en versterken van onderwijskwaliteit in de dagelijkse praktijk van de organisatie. Zo ontstaat een gedeelde taal en een sterkere basis om samen richting te geven aan duurzame kwaliteitsontwikkeling.

Neem contact met ons op voor meer informatie over de data of schrijf je in. 

Voor wie

Deze leergang is ontwikkeld voor bestuurders in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs die hun rol zien als strategisch bepalend voor de kwaliteit van onderwijs. Voor leiders die willen investeren in hun eigen ontwikkeling én die van hun organisatie, en die willen sturen op basis van evidence-informed inzichten.

Programma

De bijeenkomsten combineren academische verdieping met bestuurlijke reflectie en uitwisseling. In de ochtend brengt een toonaangevende spreker een scherp perspectief op een relevant en actueel thema. In de middag werken deelnemers in leerkringen en intervisie aan de doorvertaling naar hun eigen organisatie: wat vraagt dit van onze koers, ons handelen en ons leiderschap?

Dag 1:  Sturen op onderwijskwaliteit: leiderschap als strategische hefboom

Prof. Dr. Jim Heal

Schoolleiders bevinden zich vandaag in een paradoxale positie: zij worden geacht tegelijkertijd operationeel manager, HR-verantwoordelijke, verbinder met ouders én onderwijskundig leider te zijn – en dat alles terwijl zij afgerekend worden op de kwaliteit van het leren. Juist in die spanning schuilt een strategisch risico: beslissingen worden vaak noodgedwongen gestuurd door acute druk en organisatorische eisen, terwijl onderzoek laat zien dat leiderschap één van de krachtigste hefbomen is voor leerlingresultaten .

Voor bestuurders betekent dit dat de kernvraag niet is hoe we leiders nog meer laten doen, maar hoe we hun aandacht en besluitvorming scherper richten op wat écht bijdraagt aan leren.

Strategische keuzes zouden daarom expliciet moeten sturen op het verminderen van administratieve belasting, het versterken van kennis over hoe leren werkt en het creëren van condities waarin schoolleiders evidence-informed kunnen handelen. Zonder die focus blijft het risico bestaan dat we van leiders het ‘onmogelijke’ blijven vragen – en daarmee precies datgene ondermijnen wat het meeste effect heeft: de kwaliteit van onderwijs.

Dag 2: Van gedragsvraagstuk naar systeemopgave

Dr. Bowen Paulle

Wat het werk van Bowen Paulle ons scherp laat zien, is dat gedrag in scholen geen individueel probleem is, maar een systeemfenomeen: in bepaalde contexten ontstaan ‘toxische’ groepsdynamieken waarin stress, onveiligheid en negatieve peer-invloeden het leren structureel ondermijnen. Leerlingen die leven onder chronische stress – thuis én in hun omgeving – ontwikkelen gedrag dat leren blokkeert, terwijl dit vaak ten onrechte wordt gezien als motivatie- of capaciteitsprobleem.

Voor bestuurders heeft dit grote strategische implicaties: investeren in onderwijskwaliteit betekent ook investeren in de sociale en emotionele condities waaronder leren plaatsvindt.

Paulle’s onderzoek laat bovendien zien dat juist interventies die sterk op gedrag en context ingrijpen – zoals high dosage tutoring en programma’s gericht op emotieregulatie – aantoonbare effecten kunnen hebben en schaalbaar zijn . Cruciaal daarbij is dat scholen niet alleen ‘afnemer’ zijn van beleid, maar partner in onderzoek: Paulle werkt expliciet met scholen samen om interventies te testen en te verbeteren in de praktijk. 

Dag 3:  Sturen op de verbinding tussen onderwijs en onderzoek

Dr. Didi Griffioen 

Het werk van Didi Griffioen maakt duidelijk dat de kwaliteit van onderwijs niet los gezien kan worden van de mate waarin onderwijs, onderzoek en praktijk met elkaar verbonden zijn. In veel instellingen blijkt die verbinding echter fragiel: onderzoek blijft vaak ‘ernaast’ bestaan in plaats van geïntegreerd in het primaire proces, terwijl juist die integratie essentieel is voor actuele kennis, professionele ontwikkeling en innovatie. Griffioen laat zien dat verandering hierin geen kwestie is van individuele docenten die “ook onderzoek doen”, maar van bewuste strategische keuzes op organisatieniveau, waarin curriculum, professionalisering en sturing op elkaar worden afgestemd.

Voor bestuurders betekent dit dat de vraag niet alleen is of je deze verbinding belangrijk vindt, maar vooral wat je er vandaag concreet voor organiseert. Dat begint bij scherpe keuzes: waar zit onderzoek daadwerkelijk in het curriculum? Hoe wordt de onderzoekende houding van professionals zichtbaar in team- en schoolontwikkeling? En op welke manier draag je hier zelf aan bij en stuur je hier actief op?

Tegelijkertijd vraagt dit om een veranderkundige benadering van actuele vraagstukken. Thema’s als onderwijsregio’s, basisvaardigheden of nieuwe kerndoelen kunnen niet los worden aangepakt van deze onderliggende structuur.

Juist hier ligt de opdracht voor bestuurders: niet reageren met losse interventies, maar werken vanuit samenhang. Dat betekent dat je actuele opgaven gebruikt als hefboom voor duurzame verandering, door ze expliciet te verbinden aan professionalisering, kennisontwikkeling en de inrichting van het primaire proces.

Griffioens onderzoek laat bovendien zien dat percepties en gedrag van docenten sterk beïnvloed worden door organisatiecultuur, leiderschap en beleidskeuzes. Dat betekent dat strategie niet alleen gaat over wat je wilt bereiken, maar vooral over hoe je de condities creëert waarin professionals dat ook kunnen en willen realiseren. Voor bestuurders vraagt dit om consistent handelen: keuzes maken die zichtbaar maken dat onderzoek en praktijk geen parallelle werelden zijn, maar één geïntegreerd systeem—en daar vervolgens ook op sturen, faciliteren en aanspreken.

Dag 4: Hoe bestuurders sturen op normalisering, inclusie en sterke onderwijscontexten

Prof. Dr. Laura Batstra

Het werk van Laura Batstra confronteert bestuurders met een fundamentele vraag: wanneer maken we van normaal gedrag een probleem dat opgelost moet worden? In haar onderzoek naar de medicalisering van gedrag laat zij zien dat we in onderwijs en jeugdzorg steeds sneller geneigd zijn om gedrag van kinderen te labelen als stoornis, terwijl dit gedrag vaak sterk samenhangt met context, verwachtingen en omgevingsfactoren. Die reflex heeft strategische consequenties: hoe meer we gedrag individualiseren via diagnoses, hoe minder we investeren in de kwaliteit van onderwijs, pedagogisch handelen en sociale contexten waarin dat gedrag ontstaat. Batstra pleit daarom voor het omkeren van deze logica: niet het kind centraal als ‘drager van het probleem’, maar de omgeving als aangrijpingspunt voor verbetering.

Voor bestuurders betekent dit dat keuzes over ondersteuning, zorgstructuren en professionalisering expliciet moeten sturen op demedicalisering, normalisering en preventie.

Dat vraagt om investeren in pedagogische kwaliteit, inclusieve schoolculturen en het vermogen van leraren om met divers gedrag om te gaan, in plaats van een steeds verdere groei van diagnostiek en individuele trajecten. Strategisch gezien gaat het daarmee niet alleen over zorgkosten of arrangementen, maar over de vraag welk onderwijsmodel je in stand houdt: één dat verschillen pathologiseert, of één dat ze leert dragen en benutten.

Docenten en sprekers

Sprekers van het traject (onder voorbehoud): 

Prof. dr. Jim Heal
Dr. Jim Heal is expert op het gebied van evidence-informed leiderschap, effectief onderwijs en de science of learning. Hij is professor of Evidence-Informed Education Leadership aan Academica University of Applied Sciences en was eerder verbonden aan Harvard Graduate School of Education en Deans for Impact. Heal is vooral bekend om zijn werk aan de vertaalslag van wetenschappelijke inzichten over leren en lesgeven naar de dagelijkse praktijk van schoolleiders, leraren en onderwijsorganisaties.

Dr. Bowen Paulle
Dr. Bowen Paulle is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in stedelijke ongelijkheid, onderwijsongelijkheid en de invloed van stress en sociale context op gedrag en leren. Hij is met name bekend om zijn onderzoek naar de mechanismen achter hardnekkige kansenongelijkheid en naar interventies die de ontwikkelkansen van kwetsbare leerlingen en hun gezinnen kunnen versterken.

Dr. Didi Griffioen
Dr. Didi Griffioen is lector Higher Education, Research and Innovation aan de Hogeschool van Amsterdam. Haar onderzoek richt zich op de strategische verbinding tussen onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk. Griffioen is vooral bekend om haar werk naar de vraag hoe onderwijsinstellingen deze verbinding duurzaam kunnen organiseren, zodat onderzoek niet naast het onderwijs staat, maar er integraal deel van uitmaakt.

Prof. dr. Laura Batstra
Prof. dr. Laura Batstra is hoogleraar orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij doet onderzoek naar de medicalisering van gedrags-, onderwijs- en maatschappelijke vraagstukken, met bijzondere aandacht voor kinderen en jongeren. Batstra is vooral bekend van haar kritische bijdrage aan het debat over ADHD, diagnostiek en stoornisdenken, en van haar pleidooi voor normaliseren, demedicaliseren en het versterken van pedagogische contexten.

Na de opleiding

Na afronding van de leergang ontvangt de deelnemer een certificaat. De leergang geeft bovendien toegang tot het lerend netwerk van bestuurders binnen het Nederland. Een unieke samenwerking tussen Academica University oas en ambitieuze onderwijsbesturen die vanuit een gedeelde visie verantwoordelijkheid nemen voor het leren van al hun leerlingen.

Data en locaties

Locatie
De bijeenkomsten vinden plaatsen op onze locatie in Amsterdam, nabij het Rijksmuseum. Het adres van Academica is Weteringschans 28, 1017 SG. Wij zijn zowel met het openbaar vervoer als met de auto goed bereikbaar. 

InCompany
Data & locatie voor InCompany studiedagen worden over in overleg ingepland. Neem contact met ons op voor de mogelijkheden.

Bereikbaarheid Academica
Openbaar vervoer
Plan je reis naar Academica via 9292 of NS.

Vanaf Amsterdam Centraal en Amsterdam Zuid zijn we het snelst bereikbaar met metro 52. Na het uitstappen bij metrostation Vijzelgracht is het nog enkele minuten lopen naar Academica.

• Vanaf Amsterdam Centraal: metro 52 richting Zuid. Uitstappen bij metrostation Vijzelgracht, uitgang Weteringschans.
• Vanaf Amsterdam Zuid: metro 52 richting Noord. Uitstappen bij metrostation Vijzelgracht, uitgang Weteringschans.

Auto
Plan je reis naar Academica via Google Maps. In de omgeving zijn er bewaakte parkeergarages. Voordelig parkeren is mogelijk op P+R locaties, waarna de reis kan worden voortgezet met het openbaar vervoer. Wij adviseren de P&R RAI of P&R Noord. Metro 52 brengt je vanaf beide P&Rs naar de halte Vijzelgracht. Academica ligt op enkele minuten lopen van metrostation Vijzelgracht.

Kijk voor meer informatie over kosten en mogelijkheden op de website van de RAI.

Toelatingseisen

Bestuurders tot vijf jaar in het vak of vijf jaar ervaring als schoolleider. 

Studiekosten

De basisprijs voor Besturen met Meerwaarde bedraagt € 5.000,00 (vrijgesteld btw) en exclusief arrangementskosten (o.a. koffie/thee/lunch).

Inschrijven

Meld je eenvoudig en veilig aan in enkele minuten. Om je inschrijving succesvol te laten verlopen hebben we een aantal gegevens nodig. Na het klikken op onderstaande inschrijfknop kun je in 3 stappen je inschrijving voltooien.

Stap 1: Vul je contactgegevens in. Zo weten we wie je bent en hoe we je kunnen bereiken.
Stap 2: Vul de gegevens in die we nodig hebben voor het opstellen van een studieovereenkomst en het maken van jouw diploma of certificaat.
Stap 3: Controleer de gegevens en bevestig je inschrijving.

Na afronding van je inschrijving ontvang je binnen enkele minuten je studieovereenkomst op het door jou opgegeven e-mailadres. Bewaar deze goed.

We nemen op werkdagen binnen 48 uur contact met je op om je te verwelkomen bij Academica en uit te leggen wat je kan verwachten. Zo weet je precies waar je aan toe bent.

InCompany

Dit programma is ook als incompanytraject beschikbaar. Zo is het mogelijk meerdere mensen van de school of stichting tegelijk en op eigen locatie op te leiden. Neem contact met ons op voor de mogelijkheden of een vrijblijvende offerte.